ARCHEOLODZY ODKRYLI MASOWY GRÓB NIEMOWLĄT W SERCU STAROŻYTNEGO IZRAELA – odrodzenie twierdzeń o ofiarach z dzieci w stylu Molocha
Ten masowy grób dla niemowląt – w większości poniżej drugiego roku życia – był prawdopodobnie używany w okresie perskim, około 2500 lat temu. Według naukowców, znajdowały się w nim kruche, pomieszane szczątki nawet 89 osób.
To niepokojące odkrycie wywołuje niepokojące pytania dotyczące wierzeń i praktyk społecznych starożytnych Izraelitów. Sugeruje ono, że mogli oni składać rytualne ofiary z dzieci długo po tym, jak uczeni zakładali, że te kananejskie zwyczaje już nie istnieją.
Przez stulecia Biblia przedstawiała negatywny obraz religii kananejskiej, której podstawą był kult Molocha , krwiożerczego bóstwa żądającego najwyższej ceny: ognistej ofiary z niewinnych dzieci.
Rytuał ten, opisywany jako „przejście przez ogień”, polegał podobno na umieszczaniu niemowląt w rozpalonych do czerwoności ramionach lub brzuchu ogromnego brązowego bożka, gdzie były one trawione przez płomienie, a bębny zagłuszały ich krzyki.
Choć współcześni naukowcy bagatelizują te doniesienia, uznając je za antysemicką propagandę, surowe potępienia proroków — i wielokrotne ostrzeżenia, że Izraelici naśladowali te „obrzydliwości” swoich kananejskich sąsiadów — wskazują, że praktyka ta była prawdziwa, uwodzicielska i powszechnie akceptowana w Królestwie Judy.
Chociaż analiza archeologicznego odkrycia masowego grobu niemowląt wciąż trwa, naukowcy nie znaleźli żadnych wyraźnych śladów wskazujących na to, że dzieci padły ofiarą zarazy lub epidemii, twierdzą eksperci z Izraela i Niemiec, którzy opublikowali swoje ustalenia w piątek w czasopiśmie Palestine Exploration Quarterly .
Zespół badawczy zasugerował natomiast, że zbiornik przez dziesięciolecia służył jako miejsce pochówku niemowląt, które rzekomo zmarły z przyczyn naturalnych — co jest wygodnym wytłumaczeniem w czasach niezwykle wysokiej śmiertelności niemowląt.
Jednak samo położenie budzi głębsze wątpliwości. Azeka, strategiczna osada na wzgórzu z widokiem na dolinę Elah, jest najbardziej znana z Biblii jako miejsce legendarnego pojedynku Dawida z Goliatem.
Pierwotnie prosperujące miasto kananejskie, którego początki sięgają wczesnej epoki brązu i sięgają ponad 4000 lat wstecz. Miasto rozwijało się aż do upadku w późnej epoce brązu ok. XII w. p.n.e. Po okresie opuszczenia zostało odbudowane i wchłonięte przez Królestwo Judy. W tym czasie wpływy religii kananejskiej, w tym kult Molocha, były nadal głęboko zakorzenione w regionie.
Haaretz podaje : W czasie swego istnienia Azeka była niszczona i odbudowywana wielokrotnie, a ten ślad, będący nawarstwieniem się warstw zabudowy przez tysiąclecia, był intensywnie badany przez badaczy starożytnego Lewantu.
W latach 2012–2014 archeolodzy przeprowadzili wykopaliska w zbiorniku na obrzeżach miasta i odkryli ten nieoczekiwany zbiorowy grób zawierający dziesiątki maleńkich szkieletów, którym najprawdopodobniej towarzyszyły skromne dary grobowe: głównie ceramika i biżuteria, w tym koraliki, kolczyki i pierścionki.
Jak twierdzi Oded Lipschits, profesor archeologii na Uniwersytecie w Tel Awiwie, który kieruje ekspedycją Azekah, jednym z powodów, dla których odkrycie nie zostało zgłoszone przez ponad dekadę, były trudności, z jakimi borykali się naukowcy, podejmując się tak wstrząsającego odkrycia martwych niemowląt.
„Przez kilka lat nie ruszałem tego tematu. To był przerażający temat” – mówi Lipschits w wywiadzie telefonicznym dla „Haaretz”. „Moje dzieci były wtedy małe, więc nie było łatwo”.
Ostatecznie kości dotarły do laboratorium antropologicznego Uniwersytetu w Tel Awiwie, a naukowcy zaczęli próbować zrozumieć szokujące odkrycie.
Dwa otwierane szyby i schody prowadzące do cysterny
Cysterna była pierwotnie używana zgodnie z jej przeznaczeniem, czyli do przechowywania wody, w czasach kananejskich, w środkowej i późnej epoce brązu, a następnie ponownie przez Izraelitów w epoce żelaza (lub okresie Pierwszej Świątyni – jeśli ktoś woli odwołać się do chronologii biblijnej).
Na dnie dołu archeolodzy znaleźli warstwę dzbanów z końca epoki żelaza, co sugeruje, że cysterna przestała być używana w czasie babilońskiego podboju Judy w 586 r. p.n.e., w wyniku którego zniszczeniu uległy Jerozolima, Azeka i inne duże miasta królestwa.
Po kilkudziesięciu latach opuszczenia miasta podczas niewoli babilońskiej, zostało ono ponownie zasiedlone, gdy Juda i reszta Lewantu dostały się pod panowanie Persów.
Jak podają Lipschits i współpracownicy, wówczas zbiornik przekształcono w masowy grób.
Na podstawie datowania radiowęglowego oraz rodzajów ceramiki i biżuterii znalezionych w jamie można stwierdzić, że grób był użytkowany w V wieku p.n.e., gdy Azeka była częścią perskiej prowincji Judy. Jak wówczas nazywała się Juda.
Spośród 89 osób pochowanych w cysternie, około 90 procent miało mniej niż 5 lat, a ponad 70 procent mniej niż 2 lata, mówi prof. Hila May, antropolog fizyczny z Uniwersytetu w Tel Awiwie.
Tylko garstka osób – od dwóch do ośmiu – została zidentyfikowana jako starsze dzieci lub młodzi dorośli, a o tych kilku wyjątkowych przypadkach porozmawiamy później.
Górna część ciała jednego z pochowanych dzieci
Greckie niemowlęta
Chociaż cysterna w Azece jest pierwszym przypadkiem odkrytym w Izraelu, koncepcja oddzielnego, masowego pochówku niemowląt nie ogranicza się do starożytnego Lewantu, zauważają archeolodzy w swoich badaniach. Cmentarz, w którym pochowano ponad 2400 niemowląt , bez dorosłych, został odkryty na wyspie Astipalea w Dodekanezie.
Większość pochówków pochodzi z VI-V wieku p.n.e., mniej więcej z tego samego okresu co grób w Azece, jak wynika z badań.
Setki niemowląt i płodów datowanych na II wiek p.n.e. znaleziono również pochowane w studniach tuż przy agorze (głównym placu) w Atenach i Messene na Peloponezie.
Wszystkie te odkrycia różnią się od przypadków ewidentnie celowego pozbywania się noworodków w starożytności, takich jak niemowlęta znalezione w kanale ściekowym pod rzymskim domem publicznym w Aszkelonie, na izraelskim wybrzeżu Morza Śródziemnego, czy skremowane kości ofiarowanych dzieci w „ tofetach ” z kartagińskiego kręgu kulturowego , uważają naukowcy.
Odkrycia te wskazują raczej na międzykulturowe zjawisko oddzielnych, masowych pochówków nieodstawionych od piersi dzieci, ofiar wysokiej śmiertelności w społeczeństwach, które nie uznawały ich za wystarczająco ukształtowane jednostki, by zasługiwały na własny grób – twierdzą naukowcy.
Nie oznacza to jednak, że rodzice w starożytności nie byli emocjonalnie związani ze swoimi dziećmi lub nie opłakiwali ich śmierci – zauważa May.
„Wiemy, że w starożytności ludzie troszczyli się o swoje dzieci. Być może rodzice zdawali sobie sprawę, że ich dzieci mają większe szanse na przeżycie; taka była ich rzeczywistość. Ale nie sądzę, żeby to powstrzymywało ich od nawiązywania z nimi więzi” – mówi. „Myślę, że ten zwyczaj pochówku to raczej kwestia społeczna, dotyczy ich roli w społeczeństwie i tego, w jakim wieku ktoś był uznawany za pełnoprawnego członka społeczeństwa”.
Zakładając, że interpretacja masowego grobu jest prawidłowa, pozostaje nam dodatkowa zagadka dotycząca garstki starszych dzieci lub młodych dorosłych, którzy również tam zostali znalezieni.
Możliwe, że byli to ludzie o bardzo niskim statusie społecznym lub osoby, które zmarły w dużej odległości od rodzinnego grobu i nie mogły zostać przewiezione, mówi Lipschits.
Alternatywnie, mogły to być młode matki, które zmarły przy porodzie i zostały pochowane wraz ze swoim martwym potomstwem, sugeruje May. Miejmy nadzieję, że trwające analizy genetyczne dostarczą nam więcej odpowiedzi.
thepeoplesvoice.tv/…mass-grave-biblical-israel- …